Tel.: (+32) 03 / 844.25.60
Eikenstraat 80 - B-2840 Rumst-Reet
Fax: (+32) 03 / 844.05.17 - E-mail: advocaat@bergmans-law.be


Print

Publicaties: Welk is de rol van de rechter-commissaris en het Openbaar Ministerie bij de faillissmentsprocedure?

DE RECHTER-COMMISSARIS
  1. Benoeming en vervanging
    De rechtbank van koophandel, die het faillissement uitspreekt, zal niet alleen een curator aanstellen, maar benoemt ook altijd een rechter-commissaris. Deze wordt gekozen onder haar leden, de voorzitter uitgezonderd. Hij kan bovendien ten allen tijde door de rechtbank worden vervangen.


  2. Opdracht


    Zijn voornaamste opdracht bestaat in "het toezicht houden op het beheer en op de vereffening van het faillissement en de verrichtingen ervan te bespoedigen".
    Voor het stellen van bepaalde verrichtingen behoeft de curator de voorafgaandelijke machtiging van de rechter-commissaris, zoals:
    • voor het toekennen aan de gefailleerde-natuurlijke persoon en aan zijn gezin van levensonderhoud alsook voor het afgeven aan dezen van huisraad en voorwerpen nodig voor eigen gebruik;
    • voor de verkoping van activa, die onderhevig zijn aan spoedig bederf of snelle waardevermindering;
    • voor het aangaan van dadingen over alle geschillen waarbij de boedel betrokken is;
    • voor het inwilligen van de verzoeken tot terugvordering van goederen
    • voor de verkoping van de onroerende goederen van de gefailleerde

    De aanwezigheid van de rechter-commissaris is soms vereist bij het stellen van bepaalde verrichtingen, zoals b.v. op de zitting, vastgesteld voor de sluiting van het proces-verbaar van verificatie van schuldvorderingen. De rechter-commissaris heeft bovendien een bepaalde onderzoeksbevoegdheid in verband met de ingediende aangiften van schuldvordering.

    Op de rechter-commissaris rust tevens een rapporteringsplicht. Alzo zal hij op de terechtzittingen van de rechtbank verslag behoeven uit te brengen over alle geschillen waartoe het faillissement aanleiding geeft, behoudens over de betwistingen van schuldvorderingen tot opname in het passief van het faillissement.

    Wanneer de rechter-commissaris verslag uitbrengt over voornoemde geschillen kan hij geen deel meer uitmaken van de zetel van de rechtbank die over de betwisting uitspraak doet.

    De rechter-commissaris zit de vergaderingen van de schuldeisers van de gefailleerde voor en beveelt tevens de dringende maatregelen die noodzakelijk zijn voor het beveiligen en het bewaren van de goederen van de boedel.


  3. Uitvoerbaarheid van de beschikkingen van de rechter-commissaris: mogelijkheid van verhaal

    De beschikkingen van de rechter-commissaris moeten worden gemotiveerd en zijn uitvoerbaar bij voorraad. Tegen deze beschikkingen staat beroep open bij de rechtbank van koophandel.

    Het vonnis, waarbij beslist wordt over de rechtsmiddelen, ingesteld tegen de beschikkingen verleend door de rechter-commissaris bij de vervulling van zijn opdracht, zijn niet vatbaar voor verzet evenmin als voor hoger beroep.

    Nu deze bepaling eng dient te worden uitgelegd, volgt hieruit dat deze vonnissen kunnen worden aangevochten door het rechtsmiddel van derdenverzet en cassatieberoep.

HET OPENBAAR MINISTERIE

Onder de gelding van het Wetboek van Burgerlijke Rechtspleging was het openbaar ministerie weinig betrokken bij de faillissementsprocedure.

De Procureur des Konings beperkte er zich meestal toe op te treden zodra er een strafrechtelijk aspect aan het faillissement was verbonden; daarom was wel voorzien dat een door de curator opgesteld verslag, met de opmerkingen van de rechter-commissaris, door deze aan de Procureur moest worden medegedeeld.

Ook mocht de Procureur des Konings aanwezig zijn bij alle verrichtingen van het faillissement en inzage nemen van de boeken van de gefailleerde, zijn toestand onderzoeken en zich door de curators alle inlichtingen doen geven die hij nuttig acht.

Sinds de inwerkingtreding van het Gerechtelijk Wetboek moesten alle vorderingen inzake faillissement, akkoord en opschorting van betaling op straffe van nietigheid aan het openbaar ministerie worden medegedeeld en diende het openbaar ministerie in deze zaken advies uit te brengen.

Met het actief betrekken van het Openbaar Ministerie bij de vorderingen inzake faillissement beoogde de wetgever aan de Procureur de Konings, in zijn hoedanigheid van behoeder van de openbare orde, een recht van onderzoek te verlenen zowel naar het bestaan van de grondvoorwaarden van het faillissement als naar de regelmatigheid van het verloop van de bewerkingen van vereffening van het faillissement.

Nu werd vastgesteld dat de verplichte mededeelbaarheid aan het openbaar ministerie van alle vorderingen inzake faillissement een remmende werking had op de afhandeling van de vorderingen, werd deze verplichting afgezwakt met het oog op een snellere rechtsbedeling. Slechts voor vorderingen tot faillietverklaring, tot verdaging van de datum van staking van betaling en voor de rechtspleging tot sluiting van het faillissement blijft de verplichting tot mededeling aan het openbaar ministerie gehandhaafd.

De Faillissementswet van 8 augustus 1997 betrekt het openbaar ministerie opnieuw nader bij de faillissementsrechtspleging, m.i.b. door aan het openbaar ministerie een initiatiefrecht toe te kennen voor het inleiden van de procedure, zoals voorheen reeds toegelicht. Daarenboven voorziet artikel 36 Faillissementswet dat de Procureur des Konings bij alle verrichtingen van het faillissement aanwezig kan zijn, het dossier van het faillissement kan raadplegen, inzage kan nemen van de boeken en bescheiden van de gefailleerde, de staat van zijn zaken kan onderzoeken en zich door de curators alle inlichtingen kan doen verstrekken die hij dienstig acht.

Print


© 2000-2005 Advocatenkantoor Jan Bergmans